「竹」(ทะเกะ) กับ「笹」(ซะสะ) แปลว่า “ไผ่” ทั้งคู่ แล้วสองคำนี้ต่างกันยังไงล่ะ?

เพื่อน ๆ ที่เรียนภาษาญี่ปุ่นมาได้สักพักน่าจะต้องได้ผ่านตาหรือคัดคันจิคำว่า「竹」(ทะเกะ) ที่แปลว่า “ไผ่” มาแล้ว และถ้าเรียนต่อไปเรื่อย ๆ ก็อาจจะได้เจอกับคำว่า「笹」(ซะสะ) ท่ีก็แปลว่า “ไผ่” เหมือนกันด้วย ว่าแต่มีใครรู้บ้างว่าสองคำนี้เหมือนหรือต่างกันยังไง?

ถ้าตอบไม่ได้ไม่ต้องตกใจค่ะ เพราะแม้แต่คนญี่ปุ่นเองหลายคนยังแยกความแตกต่างของสองคำนี้ไม่ได้เลย! พอลองถามคนญี่ปุ่น บางคนก็คิดว่า “ทะเกะคือต้นไผ่สูง ๆ ส่วนซะสะคือต้นไผ่เตี้ย ๆ ระดับขา” หรือบ้างก็ว่า “ซะสะคือต้นอ่อนของทะเกะ” แต่ความจริงแล้วแม้ว่า “ทะเกะ” กับ “ซะสะ” จะเป็นพืชใบเลี้ยงเดี่ยว (Monocotyledon หรือ Liliopsida) เหมือนกัน แต่ไผ่ทั้งสองแบบที่ว่านี้เป็นพืชคนละชนิดกันอย่างสิ้นเชิงเลยค่ะ ว่าแล้วเรามาดูความแตกต่างระหว่าง “ทะเกะ” และ “ซะสะ” กันดีกว่า

ความแตกต่างข้อที่ 1: ขนาด

ตามภาพจำคนญี่ปุ่นส่วนใหญ่ จะคิดว่า “ทะเกะ” คือไผ่ที่สูงกว่า “ซะสะ” ซึ่งก็ไม่ผิดซะทีเดียว เพราะส่วนใหญ่เป็นอย่างนั้นจริง แต่ว่าความจริงแล้วก็มีต้นไผ่ซะสะที่สูงกว่าไผ่ทะเกะด้วยเหมือนกัน เช่น ไผ่ซะสะพันธุ์ “เมะดะเกะ” ซึ่งเป็นพันธุ์ที่สูงได้ถึง 8 เมตร ทำให้หลายคนคิดว่าเป็นไผ่ทะเกะไปโดยปริยาย และอาจเป็นที่มาของชื่อ “เมะดะเกะ” ที่มาจากคำว่า “ทะเกะ” ด้วยก็ได้

ในทางกลับกันก็มีไผ่ทะเกะที่ต้นเล็กกว่าไผ่สะซะ อย่างเช่น ไผ่ทะเกะพันธุ์ “โอะกะเมะซะสะ” ที่สูงไม่เกิน 2 เมตรเท่านั้นเอง แต่ทั้ง ๆ ที่เป็นไผ่ทะเกะ กลับได้ชื่อว่า “~ซะสะ” ซะงั้น อ้าว งงกว่าเดิม เพราะฉะนั้นถ้าดูจากแค่ความสูงอย่างเดียวก็ยังไม่สามารถแยกความแตกต่างของ” ทะเกะ” และ “ซะสะ” อย่างชัดเจนได้ค่ะ

ความแตกต่างข้อที่ 2: ลายบนใบไผ่

ความแตกต่างของทะเกะและซะสะข้อ ​​2 อยู่ที่ลายบนใบไผ่ ถ้านำใบของไผ่ทะเกะมาขยายดู จะเห็นลายในลักษณะตามภาพ

ใบไผ่ทะเกะ

แต่ใบไผ่ซะสะ จะมีลักษณะเป็นเส้นตรง ๆ แบบนี้ค่ะ

ใบไผ่ซะสะ

อย่างไรก็ตาม การแยกทะเกะกับซะสะออกจากกันด้วยวิธีนี้ก็ยังมีข้อจำกัดอยู่ เพราะบางครั้งใบของไผ่ทะเกะก็ไม่ได้มีลายแบบที่เห็นในภาพด้านบนทุกครั้ง… ยากกว่าที่คิดนะคะเนี่ย ไหนลองดูข้อต่อไปซิ

ความแตกต่างข้อที่ 3: ดูว่ามี「鞘」(ซะยะ) หรือปลอกหุ้มลำต้นหรือเปล่า

鞘 (ซะยะ) หมายถึงปลอกสีน้ำตาลที่หุ้มลำต้นไผ่อยู่ ถ้านึกไม่ออกลองนึกถึงหน่อไม้ค่ะ ส่วนที่หุ้มหน่อไม้อยู่นั่นแหละ ใช่เลย

ถ้าเป็นไผ่ทะเกะ ปลอกที่หุ้มขณะยังเป็นหน่อไม้อยู่จะค่อย ๆ หลุดออกไปเมื่อไผ่โตขึ้น ไม่เกาะติดกับลำต้นอีกต่อไป

ทะเกะ

แต่ถ้าเป็นไผ่ซะสะ ต่อให้ต้นไผ่โตแล้วก็จะยังมีปลอกหุ้มติดอยู่ที่ลำต้นค่ะ

ซะสะ

ดังนั้นการแยกความแตกต่างของไผ่ทั้งสองประเภทด้วยข้อ 3 จึงเป็นวิธีที่ง่ายที่สุดค่ะ

สรุป

ที่ลำต้นมีปลอกหุ้มติดอยู่ → ซะสะ 「笹」

ที่ลำต้นไม่มีปลอกหุ้มติดอยู่ → ทะเกะ「竹」

ทีนี้ก็เข้าใจกระจ่างแล้วว่าไผ่ทั้งสองแบบต่างกันยังไงเนอะ ครั้งต่อไปที่เห็นต้นไผ่ลองสังเกตกันดูนะคะว่าเป็นไผ่ “ทะเกะ” หรือว่าไผ่ “ซะสะ”

ที่มา: anomura

เราคือเว็บไซต์ที่นำเสนอเรื่องราวและประสบการณ์เกี่ยวกับญี่ปุ่นเชิงสร้างสรรค์สำหรับคนรักญี่ปุ่นโดยเฉพาะ!

More Stories
ความเป็นมาและความหมายอันลึกซึ้งของตัวคันจิ「助」