ฮิรางานะก็ไม่ใช่ คันจิก็ไม่เชิง ? ตัวอักษรญี่ปุ่นแปลก ๆ บนป้าย อ่านว่าอย่างไรกันนะ ?

ทุกคนเคยไหมคะ เวลาไปญี่ปุ่นแล้วเห็นป้ายร้านข้างทาง ไม่ว่าจะเป็นร้านโซบะ อุนางิ ซูชิ จะเห็นว่าป้ายหน้าร้านเขียนตัวอักษรแปลก ๆ ที่แม้แต่คนเรียนภาษาญี่ปุ่นมาก็ยังอ่านไม่ออก

生そば

ตัวอักษรเหล่านั้นเรียกว่า 変体仮名 (Hentaigana) ค่ะ ว่าแต่ มันคือตัวอักษรอะไร มันมาจากไหน มันเกิดขึ้นมาได้ยังไง งั้นเราไปดูพร้อมกันเลยค่ะ

変体仮名 คืออะไร

ญี่ปุ่นในสมัยโบราณยังไม่มีตัวอักษรใช้เป็นของตัวเอง จึงต้องใช้ตัวอักษรของบ้านใกล้เรือนเคียงนั่นก็คืออักษรจีนหรือคันจิมาใช้ในการบันทึกสิ่งต่าง ๆ แต่จะอ่านเป็นเสียงญี่ปุ่นแทน อย่างคำว่า あしびのはな (ashibinohana) ในอดีตจะเขียนว่า 安之婢乃波奈

จนมาถึงต้นศตวรรษที่ 10 ซึ่งอยู่ในช่วงกลางของยุคสมัยเฮอัน สังคมชนชั้นสูงของญี่ปุ่นได้นำตัวคันจิเหล่านั้นมาเขียนแบบย่อเพื่อให้ใช้บันทึกได้ง่ายขึ้น และนี่ก็คือต้นกำเนิดของตัวอักษรฮิรางานะนั่นเองค่ะ

สิ่งที่ผู้เรียนภาษาญี่ปุ่นทุกคนน่าจะสังเกตได้ก็คือ เสียงอ่าน 1 เสียง ไม่ได้มีคันจิเพียงแค่ตัวเดียว เช่น เสียง い ก็มีคันจิหลายตัว ไม่ว่าจะเป็น 以、伊、移、意 ทั้ง 4 ตัวล้วนอ่านว่า い นั่นทำให้ในช่วงเวลาที่เริ่มมีการย่อตัวอักษรคันจิ จึง เกิดตัวอักษรฮิรางานะขึ้นมากว่า 100 ตัว !! ดูเป็นจำนวนที่ไม่น่าเชื่อเลยนะคะ แต่ผู้คนในสมัยนั้นเขาก็สามารถใช้ได้โดยที่ไม่มีปัญหาอะไร สุดยอดไปเลยนะคะเนี่ย !

変体仮名 ที่ถูกลืมเลือน

กาลเวลาผ่านพ้นไป ตัวอักษรฮิรางานะเหล่านั้น บางตัวก็เปลี่ยนวิธีเขียนให้ง่ายขึ้น บางตัวก็ถูกยกเลิกไป แต่ตัวอักษรเหล่านั้นก็ได้ถูกใช้งานมาเป็นระยะเวลายาวนานผ่านยุคสมัยเอโดะมาจนถึงยุคสมัยเมจิ

ในปีค.ศ. 1900 (ปีเมจิที่ 33) ได้มีการประกาศปฏิรูปการศึกษาในโรงเรียนระดับประถมศึกษาทั่วประเทศว่า “ให้มีการเรียนการสอนตัวอักษรฮิรางานะ อยู่ที่ 1 เสียงต่อ 1 ตัวอักษร รวมทั้งหมด 48 ตัวอักษร” ชาวญี่ปุ่นจึงยึดหลักนี้นับแต่นั้นเป็นต้นมา

เป็นผลให้ตัวอักษรฮิรางานะที่ใช้กันมาตั้งแต่สมัยเฮอันมากกว่าครึ่งได้หายไปจากชีวิตประจำวันและกลายเป็นเหมือนฟอสซิลที่จะเจอได้แค่ในเอกสารโบราณเท่านั้น อย่างเช่นตัว い ย่อมาจากตัวคันจิ 以 ส่วนตัวฮิรางานะที่ย่อมาจาก 伊、移、意 ก็ได้หายไปกับกาลเวลา ไม่ได้มีใช้ในปัจจุบัน

บรรดาตัวฮิรางานะที่ไม่ได้ผ่านเข้ารอบให้อยู่จนถึงปัจจุบันเหล่านั้น จึงมีชื่อเรียกว่า 変体仮名 นั่นเอง จึงไม่แปลกที่จะไม่ค่อยมีใครอ่านตัวอักษรเหล่านั้นออก เพราะไม่ได้มีใช้กันในชีวิตประจำวันแล้ว แต่เราจะพบเห็นได้มากก็ตามป้ายร้านอาหารหรือร้านริมถนนนี่แหละค่ะ

うなぎ (unagi)
変体仮名 บางส่วนเทียบกับฮิรางานะในปัจจุบัน

ถ้าหากว่าตัวอักษรฮิรางานะทั้งหมดไม่ได้หายไปและยังใช้มาจนถึงปัจจุบัน มีหวังผู้เรียนชาวต่างชาติอย่างเรา ๆ คงจำกันไม่หวาดไม่ไหวแน่ ๆ นับว่าเป็นความโชคดีของเราและเด็กญี่ปุ่นสมัยใหม่จริง ๆ เลยนะคะ ^^

ที่มาและรูปภาพ : nlab, nisfont, sui-haku, 5×10
ผู้เขียน : AsmarCat

Instagram Feed Instagram Feed Instagram Feed Instagram Feed Instagram Feed Instagram Feed

เราคือเว็บไซต์ที่นำเสนอเรื่องราวและประสบการณ์เกี่ยวกับญี่ปุ่นเชิงสร้างสรรค์สำหรับคนรักญี่ปุ่นโดยเฉพาะ!

More Stories
ญี่ปุ่นก็มีผีนะเออ! มาทำความรู้จักผีญี่ปุ่นกัน