วิธีและมาตรการควบคุมไมโครพลาสติกในทะเลของญี่ปุ่น

ไมโครพลาสติกที่ตรวจพบในท้องปลาไม่ได้มีปัญหาเฉพาะในเมืองไทย ในญี่ปุ่นก็มีประเด็นข่าวที่ออกมาเตือนคนญี่ปุ่นเช่นกัน มาดูวิธีการและมาตรการที่คนญี่ปุ่นรณรงค์เพื่อลดและควบคุมไมโครพลาสติกในทะเลกันนะคะ

ไมโครพลาสติกคืออะไร

ไมโครพลาสติกเป็นผลผลิตที่ได้จากการย่อยสลายตามธรรมชาติซึ่งใช้เวลาย่อยสลายตามชนิดของพลาสติก เช่น ถุงพลาสติกใช้เวลาในการย่ายสลาย 10-20 ปี แก้วพลาสติกใช้เวลาในการย่อยสลาย 50 ปี และขวดน้ำพลาสติกใช้เวลาย่อยสลาย 450  ปี เป็นต้น ขยะพลาสติกที่ทิ้งลงตามชายหาดและทะเลจะย่อยสลายตามธรรมชาติโดยกระแสคลื่นและความร้อนจากแสงยูวี จนเมื่อเวลาผ่านไปกลายเป็นเม็ดพลาสติกขนาดเล็กกว่า 5 มิลลิเมตร หรือเรียกว่าไมโครพลาสติกนั่นเอง

ไมโครพลาสติกกับสัตว์ทะเล

เมื่อไมโครพลาสติกกระจายอยู่ในทะเล สัตว์ทะเลก็จะกินเข้าไปและสะสมอยู่ในตัวของพวกมัน แล้วถูกส่งต่อไปสู่มนุษย์ผ่านห่วงโซ่อาหารที่มนุษย์ไปกินปลาและอาหารทะเลต่าง ๆ แม้ว่ายังไม่มีงานวิจัยที่ยืนยันผลเสียของไมโครพลาสติกต่อมนุษย์ แต่ไมโครพลาสติกขนาดเล็กนี้มีสารชนิดหนึ่งที่ใส่ไปในกระบวนการผลิตพลาสติกเพื่อเพิ่มคุณสมบัติให้กับพลาสติก ได้แก่ บิสฟีนอล เอ (Bisphenol A)  หรือ BPA สารตัวนี้จะไปรบกวนการทำงานของระบบในร่างกาย เช่น รบกวนการทำงานการปล่อยฮอร์โมนเอสโตรเจนและอาจก่อให้เกิดโรคภูมิแพ้ เป็นต้น

ไมโครพลาสติกปนเปื้อนในปลาซาดีน

วิธีและมาตรการควบคุมไมโครพลาสติกในทะเลของญี่ปุ่น

มาตราการการควบคุมไมโครพลาสติกในญี่ปุ่นมีดังนี้คือ

การใช้หลัก 3 R

หลัก 3 R ประกอบไปด้วยการลดการใช้ (Reduce) การนำกลับมาใช้ใหม่ (Reuse) และการรีไซเคิล (Recycle) โดยมีรายละเอียดดังนี้

การลดการใช้พลาสติก คนญี่ปุ่นจำนวนมากให้ความร่วมมือกับการลดการใช้ถุงพลาสติกโดยการใช้ถุงผ้าแทนการใช้พลาสติก รวมถึงความพยายามในการลดการใช้หลอดพลาสติก ซึ่งผู้ประกอบร้านอาหารที่มีสาขามากมายในญี่ปุ่นอย่างร้านอาหารแฟมิลี่ เรสเตอรองท์ชื่อ Gusto และร้านอาหารชื่อดังอย่าง Denny’s และ OOTOYA ก็ได้ทดลองยกเลิกการให้บริการหลอดพลาสติกแล้ว ซึ่งมีความไปได้ว่าในอนาคตอันใกล้นี้ประเทศญี่ปุ่นอาจเลิกใช้หลอดได้อย่างจริงจังมากขึ้น นอกจากนี้ยังมีแนวทางในการผลิตพลาสติกที่ย่อยสลายได้ พลาสติกจากชีวมวล และการใช้กระดาษแทนพลาสติก เป็นต้น

การนำกลับมาใช้ใหม่ มีให้เห็นทั่วไปจากการเปิดตลาดขายของมือสองทั่วไปในญี่ปุ่น ของเก่าและของที่ไม่ได้ใช้จากบ้านหนึ่งกลายเป็นของใหม่และมีประโยชน์ต่ออีกบ้านหนึ่ง ซึ่งมีราคาถูกและเป็นมิตรต่อสิ่งแวลดล้อม

การรีไซเคิล พลาสติกส่วนใหญ่ที่นำมารีไซเคิลนั้นเป็นการนำเม็ดพลาสติกรีไซเคิลจากขวด PET มาใช้เพื่อผลิตภาชนะบรรจุอาหารและเส้นใย ปัจจุบันบริษัทเครื่องดื่มยักษ์ใหญ่ในญี่ปุ่น เช่น โคคา โคล่า ซันโทรี่ เป๊ปซี่โค เบเวอเรจ เป็นต้นได้วางจำหน่ายเครื่องดื่มที่ใช้บรรจุภัณฑ์ที่ได้มาจากการนำขวดพลาสติก PET มารีไซเคิล ซึ่งปัจจุบันนี้แม้ว่าขยะพลาสติกจะถูกนำมารีไซเคิลเพียง 26 เปอร์เซ็นต์ และอีก 57 เปอร์เซ็นต์ถูกนำมาเผาเพื่อนำผลิตเป็นพลังงาน แต่ก็ได้มีความพยายามในการนำพลาสติกมารีไซเคิลให้มากขึ้นในอนาคต

การจัดการขยะที่ดี

การเก็บรวบรวมและการแยกขยะอย่างจริงจังและมีระเบียบทำให้สามารถนำขยะมาใช้ประโยชน์ ได้ ทั้งนำมารีไซเคิล และนำมาเผาเพื่อนำมาเป็นเชื้อเพลิงที่เรียกว่า Refuse-Derived Fuel (RDF) สำหรับใช้เป็นพลังงานในโรงงานและอุตสาหกรรมต่างๆ ทดแทนพลังงานที่ได้จากฟอสซิล

เชื้อเพลิง RDF

การฝึกจิตสำนึกการทิ้งขยะให้เป็นที่เป็นทางและการแยกขยะที่จริงจัง

การปลูกจิตสำนึกเรื่องการแยกและการทิ้งขยะให้เป็นที่เป็นทางมีความสำคัญเป็นอย่างยิ่ง เด็กญี่ปุ่นจะถูกสอนตั้งแต่เล็กให้นำขยะกลับไปทิ้งที่บ้าน รวมทั้งได้รับการปลูกฝังเรื่องการแยกขยะทั้งจากบ้านและโรงเรียน

จัดตั้งจังหวัดต้นแบบปลอดขยะพลาสติก

จังหวัดคานากะวะ (Kanagawa) เป็นจังหวัดที่ได้รับเลือกจากรัฐบาลว่าเป็นจังหวัดต้นแบบปลอดขยะพลาสติก ซึ่งทางจังหวัดได้มีการรณรงค์ให้เลิกใช้หลอดพลาสติก ถุงพลาสติก และขยะพลาสติกต่าง ๆ มีการแยกขยะที่จริงจัง ใช้หลัก 3R และรณรงค์ทำความสะอาดชายฝั่ง เพื่อเป็นแกนในการนำชาติไปสู่การเป็นประเทศปลอดขยะพลาสติกในอนาคต

จริง ๆ แล้วทั่วโลกก็มีวิธีการและมาตรการในการควบคุมไมโครพลาสติกในทะเลคล้ายคลึงกันกับญี่ปุ่น แต่ความสำเร็จของวิธีการและมาตรการนั้นขึ้นอยู่กับระเบียบวินัยของคนเป็นหลัก ความไม่รู้เท่าถึงการณ์ในอดีตบวกกับนิสัยติดสบายส่งผลให้ปัญหาสิ่งแวดล้องต่าง ๆ ปรากฏมากขึ้น เพื่อแก้ไขปัญหาเหล่านี้ เรามาลดเลิกการใช้พลาสติกเพื่อลูกหลานในอนาคตกันนะคะ

ที่มารูป: 22nd-century, cjc, biome, city.fukuyama.hiroshima

เราคือเว็บไซต์ที่นำเสนอเรื่องราวและประสบการณ์เกี่ยวกับญี่ปุ่นเชิงสร้างสรรค์สำหรับคนรักญี่ปุ่นโดยเฉพาะ!

More Stories
Custom Pochette กระเป๋าสำหรับสาวมินิมอล จาก Bao Bao Issey Miyake