แองเกิ้ล
ญี่ปุ่นในมุมมองใหม่ เรื่องราวแปลกใหม่และน่าสนใจเกี่ยวกับญี่ปุ่นที่หาอ่านจากที่อื่นไม่ได้

โอนิโมจิ ขนมมงคลรับปีใหม่โอกินาวา

ทุกๆ ปีหลังช่วงปีใหม่ ร้านค้าจังหวัดโอกินาวา (沖縄県) จะเริ่มวางขายขนมโมจิที่มีเฉพาะช่วงปีใหม่เท่านั้น นั่นคือโอนิโมจิ (鬼餅) หรือโมจิยักษ์ค่ะ โอนิโมจิพิเศษอย่างไรและทำไมถึงเรียกว่าโมจิยักษ์ ลองมาทำความรู้จักขนมปีใหม่ของโอกินาวากันค่ะ

โอนิโมจิคืออะไร?

โอนิโมจิ หรือที่แปลได้ว่าโมจิยักษ์เป็นขนมโมจิเฉพาะตัวของจังหวัดโอกินาวาที่ทำได้ง่าย ๆ โดยนำข้าวเหนียวมาตำ ปรุงรสหวานด้วยน้ำตาล แล้วนำมาห่อด้วยใบข่าคน (Shell Ginger,月桃) ก่อนนำไปนึ่ง ด้วยความที่ใช้ใบข่าคนห่อทำให้โอนิโมจิมีอีกชื่อหนึ่งว่าคาสะมูจิ (カーサムーチ) หรือโมจิใบข่าคนตามชื่อใบไม้ที่ใช้ค่ะ

นอกจากโอนิโมจิขนาดทั่วไปแล้ว บางครั้งชาวบ้านจะทำโอนิโมจิที่มีขนาดใหญ่พิเศษที่เรียกว่าจิคาระโมจิ (力餅) หรือแปลได้ง่ายๆ ว่า “โมจิพลัง” แต่โอนิโมจิเกี่ยวอะไรกับยักษ์กันแน่ คำตอบอยู่ในนิทานพื้นบ้านของโอกินาวาค่ะ

โอนิโมจิ โมจิปราบยักษ์

นิทานโมจิปราบยักษ์ที่เป็นที่มาของโอนิโมจิเป็นนิทานพื้นบ้านโอกินาวาที่นิยมเล่าอย่างแพร่หลายในเกาะโอกินาวา (沖縄本島)

ที่มาของโอนิโมจิเริ่มจากสองพี่น้องที่กำพร้าพ่อแม่แต่ยังเด็ก บางฉบับก็เล่าถึงพี่ชายที่เกียจคร้าน บางฉบับก็เล่าว่าพี่ชายเป็นคนดีมีน้ำใจแต่ถูกชาวบ้านเอาเปรียบซ้ำแล้วซ้ำเล่า ไม่ว่าพี่ชายจะเป็นคนยังไง ท้ายที่สุดแล้ว วันหนึ่งพี่ชายก็หายตัวจากหมู่บ้านไป

ไม่นานก็เริ่มมียักษ์มาขโมยหมูและแพะของชาวบ้านไปกินบนภูเขา เมื่อสัตว์ในหมู่บ้านหมดลง ยักษ์ก็เริ่มลักพาตัวชาวบ้านและเด็กไปกิน ตอนนั้นเองน้องสาวที่ยังอาศัยอยู่ในหมู่บ้านรู้ว่ายักษ์ตนนั้นคือพี่ชายเป็นแน่ แต่ถึงจะเป็นพี่ชาย ก็คงปล่อยไว้แบบนั้นไม่ได้ น้องสาวจึงตัดสินใจทำโมจิจำนวนมากใส่ตะกร้าใบใหญ่แล้วขนโมจิขึ้นเขาไป

เมื่อไปถึงถ้ำที่มีโครงกระดูกกองอยู่ น้องสาวจึงตัดสินใจตะโกนเรียกพี่ชายที่อยู่ในถ้ำ ถึงจะเป็นยักษ์แต่พี่ชายก็ยังจำเสียงน้องสาวได้จึงออกมาหา เมื่อเห็นน้องสาวที่เป็นมนุษย์ยืนอยู่จึงคิดจะจับกินไปอีกคนและพยายามชวนน้องเข้าไปนั่งพักในถ้ำ แต่น้องสาวบอกพี่ชายว่าทำโมจิของโปรดพี่ชายมาให้ เมื่อไม่เห็นโมจิที่ว่าพี่ชายจึงถามว่าโมจินั่นอยู่ไหนเสีย น้องสาวจึงบอกว่านางทิ้งโมจิไว้ที่ผาริมทะเล เห็นว่าภาพพระอาทิตย์ตกที่ทะเลสวยพี่ชายคงจะอยากนั่งกินโมจิที่นั่น เมื่อเห็นดังนั้นพี่ชายจึงตามน้องสาวไปที่หน้าผา

เมื่อเห็นกองโมจิของโปรด พี่ชายจึงตรงเข้าไปกินโดยไม่แม้แต่จะแกะห่อออกด้วยซ้ำ แต่ทันทีที่เคี้ยวยักษ์ก็เริ่มดิ้นทุรนทุรายเพราะที่ผสมอยู่ในเนื้อโมจิคือเศษกระเบื้องและตะปูแหลม น้องสาวที่รอโอกาสนี้อยู่อาศัยจังหวะที่ยักษ์กำลังโซเซและเข้าไปผลักยักษ์ให้ตกลงทะเลไปค่ะ จึงเป็นที่มาของโอนิโมจิหรือโมจิที่ใช้ปราบยักษ์นั่นเองค่ะ

โอนิโมจิ ขนมมงคลรับปีใหม่

ถึงจะมีเรื่องราวที่มาที่น่าเศร้า แต่ปัจจุบันโอนิโมจิกลายเป็นขนมมงคลที่ชาวบ้านในจังหวัดโอกินาวารับประทานกันเพื่อสุขภาพและอายุที่ยืนยาว ตามความเชื่อว่าโอนิโมจิสามารถกำจัดยักษ์ที่เป็นตัวแทนของความชั่วร้ายได้ค่ะ โดยจะรับประทานกันในวันที่ 8 เดือน 12 ตามปฏิทินจันทรคติ (ตรงกับช่วงปลายเดือนมกราคมถึงช่วงต้นเดือนกุมภาพันธ์) ซึ่งวันที่ทานโอนิโมจิจะตรงกับวันที่หนาวที่สุดของโอกินาวาพอดีค่ะ และสำหรับปี 2019 นี้ตรงกับวันที่ 13 มกราคมค่ะ เพื่อน ๆ ที่อยู่โอกินาวาสามารถหาซื้อโอนิโมจิมาทานกันได้ตามร้านค้าทั่วไป แต่ของหมดเร็วต้องรีบหน่อยนะคะ

เพื่อน ๆ ที่สนใจลองทำโอนิโมจิสามารถลองทำดูได้ตามธีมพาร์คในโอกินาวานะคะ

นอกจากจะมีรสดั้งเดิมแล้ว ปัจจุบันโอนิโมจิมีสูตรที่ผสมเผือก ฟักทอง และผักอื่น ๆ ให้เลือกทานกันได้เยอะค่ะ สำหรับคนไทยที่ชินกับการใช้ใบตองห่ออาหารอาจจะไม่ชินกับกลิ่นแรง ๆ ของใบข่าคนที่ห่อโมจิเท่าไรนัก แต่ก็เป็นประสบการณ์รับปีใหม่ของจังหวัดโอกินาวาที่ต้องลองค่ะ

ขอขอบคุณข้อมูลและรูปภาพจากแหล่งข้อมูลต่อไปนี้ค่ะ

石川きよ子 (1991) 『沖縄昔ばなしの世界』有限会社沖縄文化社

沖縄県校長教頭祖合・沖縄県小学校社会科研究会・沖縄県中学校社会科研究会・沖縄県PTA連合会 (1979) 『沖縄のむかし話』 株式会社

netwadai, grapee, oki-park, okinawa-labo,

ชอบบทความนี้กดไลค์ให้กำลังใจนักเขียนที่นี่ค่ะ

Get real time updates directly on you device, subscribe now.

ความคิดเห็น
Loading...